Κολπίτιδα: Αίτια, Τύποι, Συμπτώματα, Θεραπεία & Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η Κολπίτιδα και ποιοι είναι οι συχνότεροι τύποι της;

Η κολπίτιδα αποτελεί μία από τις πιο συχνές παθήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες κάθε ηλικίας και αφορά τη φλεγμονή του βλεννογόνου του κόλπου. Συχνά συνοδεύεται και από φλεγμονή του αιδίου (αιδιοκολπίτιδα). Προκαλείται από τη διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου (απώλεια των προστατευτικών γαλακτοβακίλλων) ή από την εισαγωγή εξωγενών παθογόνων μικροοργανισμών.

Οι κυριότεροι τύποι κολπίτιδας διακρίνονται ανάλογα με το αίτιο που τις προκαλεί:

• Μυκητιασική Κολπίτιδα (Candidiasis): Προκαλείται συνήθως από τον μύκητα Candida albicans. Αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές και σχετίζεται με υπερανάπτυξη μυκήτων που φυσιολογικά υπάρχουν σε μικρούς πληθυσμούς στον κόλπο.
• Βακτηριακή Βακτηρίωση / Κολπίτιδα (Bacterial Vaginosis – BV): Οφείλεται σε ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό αναερόβιων βακτηρίων (όπως η Gardnerella vaginalis) σε βάρος των ωφέλιμων γαλακτοβακίλλων.
• Τριχομοναδική Κολπίτιδα (Trichomoniasis): Πρόκειται για σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη (ΣΜΝ) που προκαλείται από το πρωτόζωο Trichomonas vaginalis.
• Ατροφική Κολπίτιδα: Εμφανίζεται κυρίως μετά την εμμηνόπαυση λόγω της μείωσης των αγγείων και των οιστρογόνων, προκαλώντας ξηρότητα, λεπτυνση του τοιχώματος και φλεγμονή.
• Μη Λοιμώδης / Ερεθιστική Κολπίτιδα: Προκαλείται από αλλεργική αντίδραση ή ερεθισμό από χημικές ουσίες (αρώματα, σαπούνια, αρωματικά σερβιετάκια, λατέξ προφυλακτικών).

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης Κολπίτιδας;

Η ισορροπία του κολπικού οικοσυστήματος είναι ευαίσθητη και μπορεί να διαταραχθεί από:

• Χρήση αντιβιοτικών ευρέως φάσματος (καταστρέφουν τους γαλακτοβάκιλλους).
• Ορμονικές διακυμάνσεις (εγκυμοσύνη, έμμηνος ρύση, εμμηνόπαυση, λήψη αντισυλληπτικών).
• Σακχαρώδη διαβήτη (ειδικά όταν δεν είναι καλά ρυθμισμένος).
• Λανθασμένες συνήθειες υγιεινής (ενδοκολπικές πλύσεις, χρήση σκληρών ή αρωματικών σαπουνιών).
• Χρήση συνθετικών ή πολύ στενών εσωρούχων και ρούχων που κατακρατούν υγρασία.
• Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό ή συχνή αλλαγή συντρόφων.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή έντονο στρες.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της Κολπίτιδας;

Αν και τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με το αίτιο της λοίμωξης, τα συνηθέστερα σημεία περιλαμβάνουν:

• Αλλαγή στις Κολπικές Εκκρίσεις (Υγρά):

1. Στη Μυκητιασική: Λευκές, πηκτές εκκρίσεις που μοιάζουν με «κομμένο γάλα» ή μυζήθρα, χωρίς έντονη οσμή.
2. Στη Βακτηριακή: Λεπτόρρευστες, γκριζωπές ή λευκές εκκρίσεις με χαρακτηριστική έντονη ανεπιθύμητη οσμή («ψαριού»), ιδιαίτερα μετά τη σεξουαλική επαφή.
3. Στην Τριχομοναδική: Αφρώδεις, κιτρινωπές ή πρασινωπές δύσοσμες εκκρίσεις.

• Έντονος Κνησμός (Φαγούρα) & Καύσος (Τσούξιμο): Ιδιαίτερα έντονος στο αιδίο και την είσοδο του κόλπου.
• Ερυθρότητα & Οίδημα (Πρήξιμο): Στην περιοχή των εσωτερικών και εξωτερικών γεννητικών οργάνων.
• Δυσπαρευνία: Πόνος ή ενόχληση κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
• Δυσουρία: Τσούξιμο ή πόνος κατά την ούρηση, όταν τα ούρα έρχονται σε επαφή με το ερεθισμένο αιδίο.

Συχνές Ερωτήσεις & Απαντήσεις για την Κολπίτιδα

Πώς γίνεται η ακριβής διάγνωση της Κολπίτιδας;

Η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην κλινική εικόνα ή σε εμπειρική θεραπεία. Πραγματοποιείται με:

• Κλινική & Γυναικολογική/Αφροδισιολογική Εξέταση: Αξιολόγηση του βλεννογόνου και των εκκρίσεων.
• Μικροβιολογική Καλλιέργεια Κολπικού Υγρού: Λήψη δείγματος για την ταυτοποίηση του ακριβούς παθογόνου (μύκητες, βακτήρια, τριχομονάδες, μυκόπλασμα, ουρεάπλασμα) και διενέργεια αντιβιογράμματος/μυκητογράμματος.
• Μέτρηση pH Κολπικού Υγρού & Μοριακός Έλεγχος (PCR): Για εξαιρετικά ακριβείς και επίμονες περιπτώσεις.

Πώς θεραπεύεται η Κολπίτιδα;

Η θεραπεία είναι στοχευμένη και εξαρτάται από το αίτιο:

• Μυκητιασική: Αντιμυκητιασικά φάρμακα (υπόθετα, κρέμες ή χάπια από το στόμα, όπως φλουκοναζόλη).
• Βακτηριακή: Αντιβιοτική αγωγή (μετρονιδαζόλη, κλινδαμυκίνη) σε μορφή κολπικής γέλης, υποθέτων ή δισκίων.
• Τριχομοναδική: Ειδική αντιπαρασιτική/αντιβιοτική αγωγή από το στόμα, με ταυτόχρονη θεραπεία του/της σεξουαλικού συντρόφου.
• Ατροφική: Τοπική εφαρμογή οιστρογόνων, ενυδατικών κολπικών gel ή υαλουρονικού οξέος.

Πρέπει να λάβει θεραπεία και ο/η σύντροφος;

Στην Τριχομοναδική κολπίτιδα, η θεραπεία του συντρόφου είναι υποχρεωτική, καθώς πρόκειται για ΣΜΝ. Στη βακτηριακή και τη μυκητιασική κολπίτιδα, η θεραπεία του συντρόφου συστήνεται όταν ο ίδιος εμφανίζει συμπτώματα (π.χ. βαλανίτιδα, ερυθρότητα, κνησμό) ή σε περιπτώσεις υποτροπιαζουσών λοιμώξεων.

Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω τις υποτροπές;

• Αποφεύγετε τις ενδοκολπικές πλύσεις και τα αρωματικά σαπούνια· καθαρίζετε την περιοχή μόνο εξωτερικά με ειδικό ήπιο υγρό με ουδέτερο/προστατευτικό pH.
• Φοράτε βαμβακερά, άνετα εσώρουχα και αποφεύγετε τα στενά συνθετικά παντελόνια.
• Αλλάζετε αμέσως το βρεγμένο μαγιό ή τα ιδρωμένα ρούχα γυμναστικής.
• Σκουπίζεστε πάντα από εμπρός προς τα πίσω μετά την τουαλέτα.
• Χρησιμοποιείτε συστηματικά προφυλακτικό, ιδιαίτερα με νέους συντρόφους.
• Ενισχύστε την κολπική χλωρίδα με λήψη προβιοτικών (στελέχη Lactobacillus) κατόπιν συμβουλής γιατρού, ειδικά κατά τη διάρκεια λήψης αντιβιοτικών.

Υπεύθυνη Φροντίδα στο Dermtherapy

Η κολπίτιδα είναι μια απόλυτα αντιμετωπίσιμη κατάσταση, αρκεί να διαγνωστεί έγκαιρα το ακριβές αίτιό της. Η αυτόβουλη λήψη φαρμάκων ή η λανθασμένη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπές, αντοχή των μικροβίων και χρόνια ενόχληση. Στο δερματολογικό και αφροδισιολογικό ιατρείο Dermtherapy στο Γαλάτσι, ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Αλέξανδρος Σουμαλεύρης προσφέρει έγκυρη εργαστηριακή διάγνωση, εξατομικευμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα και υπεύθυνη επιστημονική καθοδήγηση.